Przy wpisywaniu referencji do CV znaczenie ma nie tylko to, kogo wskazać, lecz także kiedy przekazać dane kontaktowe. Jeśli ogłoszenie wymaga referencji, umieszcza się je w CV albo przekazuje w sposób wskazany przez pracodawcę. Jeśli ich nie wymaga, można zachować je na prośbę rekrutera, dbając o prywatność referentów. Znaczenie ma też uzgodnienie kontaktu z osobą, której opinię przedstawia kandydat.
Kiedy podawać referencje w CV, a kiedy poczekać na prośbę rekrutera
Jeśli ogłoszenie wyraźnie wymaga referencji, zamieść je w CV albo przekaż w miejscu wskazanym przez pracodawcę. Nie zakładaj, że zawsze muszą znaleźć się w samym dokumencie — oferta może określać inny sposób ich dostarczenia.
Gdy ogłoszenie nie wspomina o referencjach, zwykle możesz pominąć je w CV i przekazać kontakty dopiero na prośbę rekrutera. Pozwala to nie udostępniać danych osób referencyjnych wcześniej, niż jest to potrzebne w rekrutacji.
Kogo poprosić o rekomendację zawodową
Najlepsza osoba referencyjna to niekoniecznie ta z najwyższym stanowiskiem, lecz ktoś, kto zna Twoją pracę na tyle dobrze, by odnieść się do kwalifikacji ważnych w konkretnej ofercie. Bezpośredni przełożony zwykle może opisać zakres obowiązków, sposób pracy, kompetencje i osiągnięcia. Wybór będzie trafniejszy, jeśli jego doświadczenie z Tobą pokrywa się z wymaganiami stanowiska.
Alternatywą może być współpracownik lub klient, o ile zna Cię zawodowo i potrafi konkretnie opisać wykonywaną przez Ciebie pracę. Przy braku doświadczenia zawodowego taką osobą może być wykładowca, trener albo koordynator wolontariatu, który zna Twoje osiągnięcia. Rodzina i przyjaciele mogą być mniej wiarygodnymi referentami ze względu na możliwą stronniczość.
Jak uzgodnić referencje i przygotować osobę kontaktową
Przed przekazaniem numeru telefonu lub adresu e-mail poproś osobę referencyjną o zgodę i uprzedź, że rekruter może się z nią skontaktować. Wyjaśnij, na jakie stanowisko aplikujesz, i ustal, czy preferuje kontakt telefoniczny, czy mailowy. Dzięki temu rozmowa nie będzie dla niej zaskoczeniem.
Gdy rekrutacja się rozpocznie, przekaż referentowi nazwę organizacji i stanowisko, a jeśli to możliwe — także opis pracy. Możesz wskazać, które doświadczenia, kompetencje lub osiągnięcia są szczególnie związane z ofertą. Ułatwi to odniesienie opinii do wymagań tej konkretnej roli.
Jak przedstawić referencje w CV
Sekcję referencji umieść pod koniec CV, po doświadczeniu, wykształceniu i umiejętnościach. Powinna być krótka, by nie zabierała miejsca informacjom ważniejszym dla oceny kandydatury. Podaj aktualne dane kontaktowe.
- Imię i nazwisko — pozwala zidentyfikować osobę referencyjną.
- Stanowisko lub funkcja oraz firma — wskazują jej kontekst zawodowy.
- Służbowy numer telefonu — jeśli jest dostępny i uzgodniony.
- Służbowy adres e-mail — również aktualny, jeśli jest dostępny i uzgodniony.
Jeśli referencje są wymagane i podajesz konkretne kontakty, ogólna formuła „referencje dostępne na życzenie” ich nie zastępuje.
Referencje ustne czy pisemne
Referencje ustne polegają na tym, że rekruter kontaktuje się z osobą wskazaną przez kandydata — telefonicznie lub mailowo — i prosi ją o opinię. Taka rozmowa lub korespondencja bywa preferowana zamiast zeskanowanego listu polecającego.
Referencje pisemne mają postać osobnego listu dołączanego do aplikacji. Może on opisywać stanowisko i okres współpracy, obowiązki, osiągnięcia oraz cechy pracy kandydata, a także zawierać dane autora umożliwiające weryfikację opinii. Wiarygodność pisemnej opinii może być ograniczona, jeśli treść listu przygotowuje sam kandydat.